Skip to content

Symbole chrześcijańskie

symbole chrzescijanskie

Symbole chrześcijańskie to wszystkie te symbole, które związane są z religię chrześcijańską. Wiele z nich wpisało się w religię w czasach wczesnochrześcijańskich, nie tracąc na aktualności w kolejnych wiekach. Pozostałe znaki natomiast, były używane przez inne religie, na długo przed nadejściem chrześcijaństwa.

Ichthys lub ichtys

Ichtys jest chrześcijańskim symbolem utworzonym z dwóch przecinających się łuków, które tworzą kształt ryby. Czasem w kształt ryby wpisanych jest pięć greckich liter: ΙΧΘΥΣ (czyt. ichthys), co oznacza ryba. To słowo jest jednocześnie akronimem, oznaczającym Jezu Chrystus, Syn Boga, Zbawiciel

  • ΙΙΗΣΟΥΣ, Ἰησοῦς (Iēsoûs) – Jezus
  • ΧΡΙΣΤΟΣ, Χριστὸς (Christós) – Chrystus
  • ΘΕΟΥ, Θεοῦ (Theoû) – Boga
  • ΥΙΟΣ, Υἱὸς (Hyiós) – Syn
  • ΣΩΤΗΡ, Σωτήρ (Sōtér) – Zbawiciel
ichthys

Ichtys był sekretnym symbolem używanym przez pierwszych chrześcijan. Co ciekawe, ryba jest również powtarzającym się motywem w ewangeliach. Datuje się, że po raz pierwszy użyto tego symbolu w II wieku, ale jego zastosowanie spopularyzowało się w wieku III i IV. 

Współcześnie jego zastosowanie znów jest popularne, jako odniesienie do symbolu utożsamianego z chrześcijaństwem.

Alfa i Omega

Alfa (α lub Α) i Omega (ω lub Ω) to odpowiednio pierwsza i ostatnia litera alfabetu greckiego, symbolizujące początek i koniec, innymi słowy wieczną naturę Boga.

alfa-omega

Nawiązanie do symbolu Boga jako Alfy i Omegi, możemy znaleźć między innymi w apokalipsie św. Jana:

“Obj 1:8  Jam jest Alfa i Omega, mówi Pan Bóg, Który jest, Który był i Który przychodzi, Wszechmogący.” 

Wiadomo, że symbolu Alfy i Omegi zaczęto używać około IV wieku. Często przedstawiany jest w połączeniu z innymi symbolami chrześcijaństwa, takimi jak np. Chi Rho. 

Choć oparty jest na greckich literach, to częściej stosowany był w tradycjach Kościoła Zachodniego, aniżeli prawosławnego.

Chi Rho

Chi Rho,(⳩) jest jednym z pierwszych chrystogramów utworzonych przez dwie pierwsze litery greckiego słowa Chrystus (ΧΡΙΣΤΟΣ), czyli literę Chi (X) i literę Rho (P). Symbol ten był używany jako sztandar, w IV wieku n.e. przez cesarza rzymskiego Konstantyna I.

chi-rho

Powszechnie spotyka się ten symbol w towarzystwie innego ważnego symbolu chrześcijaństwa, Alfa i Omega.

Według niektórych źródeł symbol ten był również używany w czasach przedchrześcijańskich jako skrót od χρηστόν (khrēstón), co oznacza „użyteczny”. Zgodnie z tą wersją, skrót ten był zapisywany na marginesach stron, w celu identyfikacji interesujących fragmentów.

Staurogram

Staurogram (⳨), nazywany również krzyżem monogramatycznym lub Tau-Ro, jest chrześcijańskim symbolem utworzonym z dwóch greckich liter Tau (τ) i Ro (P). Te dwie litery stanowią skrót greckiego słowa staurós (σταυρός), które oznacza krzyż, oraz stauróō (σταυρόω), oznaczającego ukrzyżować

Podobnie jak w przypadku Chi Rho, symbol ten jest często przedstawiany wraz symbolem  Alfa i Omega. Był powszechnie stosowany głównie w IV, V i VI wieku n.e. Następnie zastąpiono jego użycie na rzecz Chi Rho.

Należy zwrócić uwagę, że staurogram był już używany w czasach przedchrześcijańskich. Można go odnaleźć na przykład, na monetach będących w obiegu 37 rok p.n.e.

Pierwsi chrześcijanie używali Tau-Ro, aby odnieść się do symboliki ukrzyżowania Jezusa Chrystusa. 

Monogram IH

Monogram IH, pochodzi z języka greckiego, od pierwszych liter słowa Jezus (ΙΗΣΟΥΣ).

Krzyż Chrześcijański

Krzyż jest najważniejszym symbolem wiary chrześcijańskiej. W swojej najbardziej podstawowej formie składa się on zasadniczo z dwóch przecinających się linii prostopadłych. W chrześcijaństwie, ten symbol stanowi wyraźne odniesienie do krzyża, na którym umarł Jezus Chrystus.

Krzyż łaciński

Ukrzyżowanie było dość powszechną metodą egzekucji w czasach pierwszych chrześcijan, toteż początkowo, wyznawcy Chrystusa nie używali tego znaku w kontekście symbolu ich wiary. Wtedy częściej posługiwano się takimi symboli jak ichtys. 

Krzyż związał się na stałe z symboliką chrześcijańską dopiero pomiędzy II i III wiekiem n.e.

Krucyfiks – krzyż z przybitą do krzyża postacią Jezusa Chrystusa

Warto jednak zaznaczyć, że sam symbol krzyża pojawiał się w różnych religiach, na przestrzeni wieków, na długo przed chrześcijaństwem. Symbolu krzyża używali Celci, cywilizacja egipska, czy wyznawcy hinduizmu.

Krzyż papieski
Krzyż biskupi
krzyz-sw-antoniego
Krzyż św. Antoniego

Istnieją różne odmiany krzyża chrześcijańskiego, związane z różnymi gałęziami chrześcijaństwa. Najczęściej używanym krzyżem w Kościele katolickim jest krzyż łaciński. Składa się on z dwóch linii, z których jedna jest nieco dłuższa od drugiej. Natomiast Kościół prawosławny używa ośmioramiennego krzyża.

Krzyż prawosławny

Krzyż świętego Piotra 

Krzyż św. Piotra wygląda tak samo jak krzyż łaciński, ale przedstawiony jest w pozycji odwróconej. 

krzyz-sw-piotra

Symbol ten bierze swoje źródło w ukrzyżowaniu św. Piotra. Piotr, uważał, że nie jest godzien umrzeć tak jak Jezus Chrystus. Z tego powodu poprosił Rzymian, aby ukrzyżowano go w pozycji odwróconej. 

To wydarzenie, wśród chrześcijan, wpisało w wizerunek odwróconego krzyża wyraz pokory, do czasu zastosowania odwróconego krzyża, przez wyznawców Szatana, jako reprezentacji sprzeciwu wobec chrześcijańskich nauk.

Krzyż Jerozolimski

Krzyż Jerozolimski składa się z krzyża i czterech mniejszych krzyży greckich, znajdujących się w każdym kwadracie głównego krzyża.

Istnieje kilka interpretacji dotyczących jego symboliki. Jedną z nich jest odniesienie krzyża głównego do postaci Jezusa Chrystusa, podczas gdy cztery mniejsze krzyże przedstawiają czterech ewangelistów. Według innych objaśnień pięć krzyży odnosi się do 5 ran, które Jezus odniósł, gdy został ukrzyżowany. Istnieje również tłumaczenie, nawiązujące do 4 stron świata, w które rozeszła się nauka Jezusa.

Biała Gołębica

Biała gołębica jest motywem przewijającym się zarówno w Starym jak i Nowym Testamencie. 

I tak na przykład, czytamy o Noe, który płynąc na swojej arce po wielkim potopie, wysłał gołębicę, aby szukała ziemi. Gołębica wróciła do Noego wraz z gałązką oliwną. Był to dowód na to, że znalazła ziemię i że po wielkiej powodzi znów można było żyć w pokoju z naturą. W tym kontekście, gołąbek z gałązką oliwną jest symbolem pokoju.

Gołębica pojawia się również w różnych ewangeliach w związku z chrztem Jezusa Chrystusa. Tutaj jest ona symbolem Ducha Świętego, co często znajdowało również odzwierciedlenie w sztuce chrześcijańskiej.